వేసవి సెలవలు – 2 ఉయ్యాల

నేను బ్లాగు టపా  వ్రాయటం అంటే ముందు  బిట్రగుంట, రామాయణభారతాలు  నిల్చుంటున్నాయి. అందుకే  మా బిట్రగుంట విశేషాలతో మళ్ళీ …..

బిట్రగుంటలో మా అమ్మమ్మగారింట్లో ఉయ్యాల బల్ల ఉండేది. పెద్దలకీ, పిల్లలకీ అది పెద్ద ఆకర్షణ.  మధ్య హాలులో పెద్ద ఇనుప గొలుసులతో దూలాలకి వేసి ఉండేది . ఆ పక్కనే మా తాతయ్య పెద్ద పడకుర్చీ ఉండేది. ఆ హాలులోనే  ఓ సోఫా, టీవీ( తర్వాత రోజుల్లో ), ఇనప్పెట్టె, ఓ చెక్క కుర్చీ, అక్కడే అల్మరా లో  పెద్ద బుష్ రేడియా  ఉండేవి. ఉయ్యాల బల్ల ఎంత పెద్దది అంటే ఒకేసారి పదిమంది పిల్లలు కూర్చోవచ్చు దాని మీద. అంత పెద్ద బల్ల.  ఈ ఉయ్యాల మీద ఊగాలని, మా అమ్మ పెళ్లయిన క్రొత్తల్లో ఆవిడ పుట్టింటికి వచ్చినపుడల్లా,   ‘వదినతో వెళ్తా ‘ అంటూ మా బాబాయి (మా నాన్నగారి తమ్ముడు)  కూడా వచ్చేసేవాడట.

uyyala

ఎవరు ఇంటికి వచ్చినా  ముందు ఉయ్యాల మీద కూర్చునేవారు.  ఎవరైనా పెద్దవాళ్ళు వస్తే మమ్మల్ని లేచి వెళ్లి బయటకి వెళ్ళి ఆడుకోమని వారు. మేము చాలా సీరియస్ గా ఉయ్యాల మీద ఆట ఆడేటప్పుడు ఎవరైనా వస్తే మాకు చాలా కోపం వచ్చేది. కానీ తాతయ్యకి భయపడి వెళ్లిపోయేవాళ్ళం.

పొద్దున్నే లేచిలేవగానే  కాసేపు ఉయ్యాల మీద కూర్చొనే వాళ్ళం. పళ్ళుతోముకోగానే అమ్మమ్మ ఇచ్చిన viva అక్కడే తాగేవాళ్ళం. మాతో పాటే తాతయ్య పడకుర్చీలో కూర్చుని కాఫీ తాగేవాళ్ళు.  ఓ చిన్న సైజు మీటింగ్ ఉండేది. ఆ సమయంలో విజయవాడ స్టేషన్ నుంచి వచ్చే భక్తి రంజని పాటలు వినేవాళ్ళమేమో. ఇప్పటికీ  కొన్ని పాటలు వినగానే తెలియకుండానే పాడేస్తూ ఉంటాను.  

మధ్యాహ్నం పూట  ఎండ ఎంత తీక్షణంగా ఉన్నా, అది మా ఆటలకి ఏ మాత్రం ఆటంకం గా అనిపించేది కాదు.  నా బెస్టు ఫ్రెండ్స్ ఎవరంటే  ఆవరణలో నివాసం ఉండే వాసుదేవరావు గారి అబ్బాయి శ్రీను, శారదాంబగారమ్మాయి  గాయత్రీ, కామకోటిగారమ్మాయి వరలక్ష్మి.  మేమందరం ఆవరణ లో రోజుకొకరింట్లో వరండాలో, ముఖ్యం గా రమాదేవి గారి వరండా లో  బుడ్లతో ఆటలు ఆడుతూనే ఉండేవాళ్ళం.  రమాదేవి గారి భర్త రామచంద్రరావు గారు రైల్వే స్కూల్ టీచర్.  వాళ్ళు ఎండాకాలం సెలవలు  రాగానే విజయవాడ వెళ్ళిపోయేవారు.  అందుకే వాళ్ళ వరండా ఎప్పుడూ  ఖాళీగానే ఉండేది.  మేము వాళ్ళని  చూసింది చాలా తక్కువ. స్నేహితులందరిలోకి గాయత్రి బుద్ధిమంతురాలు. మధ్యాహ్నం అవ్వగానే ‘ఎండగా ఉందే’ అని పెద్దవాళ్ళు పిలవకుండానే ఇంటికి వెళ్ళేది. నేను, వరలక్ష్మి, శ్రీను ఆట continue  చేసేవాళ్ళం పెద్దవాళ్ళు వచ్చి మమ్మల్ని తిట్టి పిలుచుకెళ్లేదాకా!! మా చివరాఖరి పిన్ని, మావయ్య ఇద్దరూ  డిగ్రీ చదువుతుండేవాళ్లు. వాళ్ళే  మా Care takers, మా అమ్మమ్మ కి పెద్ద helpers. ఎవరైతే ఎండలో ఆడుతున్నారో వాళ్ళని,   వడదెబ్బ తగులుతుందని చెప్పి ఇంట్లోకి పట్టుకెళ్ళేవాళ్ళు. మావయ్య నన్ను బాగా గారాబం చేసేవాడు. తన మాట అస్సలు వినేదాన్ని కాదు. అదే పిన్ని అయితే హడల్ !! అందుకే పిన్ని వచ్చేది నన్ను తీసుకెళ్లడానికి. తిట్టుకుంటూ వెళ్లేదాన్ని.

లోపలి వెళ్లేసరికి హాల్ లో అన్నీ దిండ్లు కిందవేసి, తలుపులన్నీ బిడాయించి ఉండేవి.  అమ్మమ్మ ‘ ఎండసెగ తగులుతుంది ఆటలు ఆపి పడుకోండర్రా’ అనేది. ఇక్కడ మొదలయ్యేది అసలు కథ!! మా పిన్ని ఉయ్యాల బల్ల మధ్యలో కూర్చొని పెద్ద పిన్ని పిల్లలని, మమ్మల్ని అటు ఇద్దరినీ, ఇటు ఇద్దరినీ పడుకోబెట్టి పెద్ద ఊపులు ఊపి  రెండు నిమిషాల్లో నలుగురు పిల్లల్ని నిద్రపుచ్చేసేది. అలా ఒక రెండు బ్యాచీలన్నా  ఉండేవి. ఆ తరువాత  మా మావయ్య పనేంటంటే ఇలా పడుకున్న వాళ్ళని నెమ్మదిగా ఎత్తుకుని disturb  కాకుండా కింద నేలమీద పడుకోబెట్టడం.  మా పెద్ద పిన్ని కొడుకు చాలా అల్లరి వాడు. వాడు ఓ పట్టాన  నిద్రపోయేవాడు కాదు. వాడికి రెండు సార్లు ఉయ్యాల  treatment  ఉండేది. మా మావయ్య ఎత్తుకుని తీసుకొచ్చి పడుకోబెట్టగానే, కళ్ళు మూసుకున్నట్లు నటించేవాడు. నెమ్మదిగా లేచి, దేవుడింట్లోకి వెళ్లి  కజ్జికాయల అల్మరా  తెరిచి, ఏవో ఒకటి తినేసేవాడు!!.

IMG_1550
కికిటికీ క్రింద కజ్జికాయల అల్మారా ఉండేది. (గీత కనిపిస్తోంది)

ఈ నిద్ర కార్యక్రమం అయ్యాక  పెద్దలకి కాఫీలు, పిల్లలకి కజ్జికాయలు/ అరిసెలు వంటి తాయిలాలు ఉండేవి. లేకపోతే ముంజెలు. సాయంత్రం నాలుగు అవ్వగానే సముద్రం గాలి పెరట్లో తాకేది. మల్లెపూల అబ్బాయి వచ్చి మాలలు ఇచ్చి వెళ్ళేవాడు.  మా తాతయ్య డ్యూటీ కి వెళ్లకుండా ఇంట్లో ఉంటే, పడకుర్చీ తీసుకెళ్లి పెరట్లో వేసుకునే వారు. అక్కడ వేసుకుని కూర్చుని కాఫీ తాగేవారు. సాయంత్రం అయ్యాక పెరట్లోనించి వాకిట్లో అరుగు దగ్గరకి చేరేది కుర్చీ. అది పడకుర్చీ అంటే ‘పడక’ కుర్చీనే !! కాళ్ళు జాపుకుని పడుకోవచ్చు. చాలా పెద్దది. హల్లో  పడకుర్చీ లేకపోతే  మాకు ఉయ్యాలని పెద్ద ఊపులు ఊపడానికి బోలెడు స్థలం ఉంటుంది కదా. అందుకని చాలా సంబరపడిపోయేవాళ్ళం.  

IMG_1535
పెరట్లో  వంటిల్లు దగ్గర

ఇక సాయంకాలం స్నానాలు అవ్వగానే మా పిన్ని, కామకోటిగారి పెద్దమ్మాయి సుమతి కలిసి  పిల్లలందరినీ  తీసుకుని రాములవారి గుడికి తీసుకెళ్లేవారు. గుడినుంచి వచ్చాక అన్నాలు పెట్టడానికి కొంచెం సమయం ఉండేది. ఆ సమయంలో  మా activity అంతా ఉయ్యాల  దగ్గరే.  ఒక్కోసారి మా పిన్ని అందర్నీ ఉయ్యాల  మీద కూర్చోబెట్టి ఊపుతూ పాటలు పాడేది.అలా  మా అందరికీ  ‘హిమగిరి తనయే’ నోటికి వచ్చేసింది.  ఒక్కోసారి మా మావయ్య పిల్లలందరినీ  లైన్ లో నిల్చోబెట్టి ఒక్కొక్కరినీ ఉయ్యాలని ఎక్కించి , గట్టిగా పట్టుకోమని,  ఉయ్యాలని పైన దూలం వరకూ  పట్టుకెళ్ళేవాడు. మాకు అదేదో roller  coaster  rideలాగా ఉండేది.  ‘ఇంకోసారి ఇంకోసారి’ అంటూ లైన్ లో నిల్చునే వాళ్ళం.  పిన్నీ, మావయ్య లేకపోతే ఇక రైలాట మొదలు పెట్టేవాళ్ళం. ఈ ఆట ఆడినవాళ్ళు  ప్రపంచంలో బిట్రగుంట పిల్లలు  తప్ప ఎవరూ  ఉండరనే  అనుకుంటాను

రైలాట :

అంటే ఉయ్యాల ఒక రైలు అన్న మాట. బిట్రగుంట కదండీ మరీ !!. చెప్పా కదా మా ఊరి స్పెషల్ !! ఉయ్యాల ఊపేవాళ్లు  డ్రైవర్లు. పక్కన కూర్చునే వాళ్ళు ప్యాసెంజర్లు. ఆవరణలోని  పిల్లలు చాలా మంది  చేరేవాళ్ళు ఆటలో. ఎప్పుడూ  ట్రైన్ విజయవాడ నుంచి నెల్లూరు వెళ్ళేది. అందరికీ  నిద్రలో లేపినా  తెల్సిన స్టేషన్లు అవే కదా మరి. ట్రైన్ నంబర్లు, పేర్లు, ఏ స్టేషన్లో ఆగుతాయి అంతా క్షుణ్ణంగా తెలుసు అందరికీ.  అందుకే ఎప్పుడూ  విజయవాడ – నెల్లూరు సెక్షన్లోనే నడిచేది బండి.   ఏ GT express, Tamilnadu Express, Gangakaveri  express, Jayanthi Janatha express అనో పేరు పెట్టుకునేవాళ్ళం. ఇటువంటి super fast  అయితే ఎక్కడా ఆగవు కాబట్టి  ఆటకి అంత బావుండలేదని ఒక్కోసారి కృష్ణా ఎక్సప్రెస్ పేరు కూడా పెట్టుకునేవాళ్ళం. ఆటలో రైలులోని పాసెంజర్లు నీళ్లు నింపుకోడానికి ట్రైన్ దిగేవాళ్ళు. వాళ్ళ సీటు ఇంకొకరు  కొట్టేసేవాళ్ళు. దెబ్బలాట !! స్టేషన్ లో నీళ్ల పంపు అంటే ఇనప్పెట్టె హ్యాండిల్స్. వెయిటింగ్ రూమ్ ఏంటంటే  సోఫా, చెక్క కుర్చీ!! స్టేషన్ లో కాఫీ, టీ అమ్మేవారు ఉండేవారు. తెనాలి స్టేషన్ లో పాలకోవా అమ్మేవారు కూడా ఉండేవారు.  ఇలా సాగేది మా ఆట.

ఎండాకాలం సెలవలు అయిపోయి తిరిగి ప్రయాణం అవుతుంటే  ‘అయ్యో ఉయ్యాల వదిలేసి వెళ్ళిపోవాలి’ అని బాధ కలిగేది. ఈ రోజుల్లో పరిభాషలో చెప్పాలంటే ‘We’ll miss you’  అనుకునేవాళ్లం.

ఆ ఉయ్యాల ఇప్పటికీ  అమ్మమ్మ వాళ్ళు  నెల్లూరులో ఉన్న అపార్టుమెంటులో కూడా ఉంది. మా పిల్లలు కూడా ఎక్కారు. మా అమ్మమ్మకి  వాళ్ళు పెట్టిన పేరు ‘swing  తాతమ్మ’.  మా చిన్నదయితే ఆ ఉయ్యాల వదలదు. అమెరికాలో మా ఇంట్లో కూడా అటువంటి ఉయ్యాల పెట్టుకోవాలని నా కోరిక.  ఎప్పటికి తీరేనో మరి !!

అదండీ  మా ఉయ్యాల కథ ….

ప్రకటనలు

ద్రోణాచార్యులవారు

చిన్నప్పుడు ఏకలవ్యుడి కథ చదువుకున్నపుడు ద్రోణాచార్యులవారు చాలా అన్యాయం చేసినట్లు అనిపిస్తుంది. ఒక అవగాహన అంటూ వచ్చాక ఎందుకలా చేసారు అని కుతూహలంతో కూడిన ప్రశ్న ఒకటి వస్తుంది.

మొదట వచ్చే ప్రశ్న : ద్రోణుడు ఏకలవ్యుడిని శిష్యుడిగా ఎందుకు ఆమోదించలేదు ? ద్రోణుడు ఏకలవ్యుడిని క్షత్రియుడు కానందున శిష్యుడుగా ఆమోదించలేదు. అది ఆ రోజున ఆయన  పాటించవలసిన ధర్మం. ఆ రోజు ఆమోదించబడ్డ ధర్మాన్ని, ఎవరైనా ఈ రోజున పాటిస్తే అది illegal అవుతుంది & అధర్మం క్రిందకి వస్తుంది. అది అన్యాయం కదా నేను ఆ రోజులలో జీవించి ఉండలేదు. కాబట్టి నాకు సమాధానం తెలియదు అనే చెప్తాను. ఈ రోజున దానిని అన్యాయం అని తీసుకున్నారు కాబట్టే ధర్మాలు మారాయి. దానికి అనుగుణంగా చట్టాలు వచ్చాయి.  ఆనాడు నేరంగా పరిగణించబడినది ఈనాడు  నేరం కాదు & vice-versa.   అమెరికాలో ఆడవారికి ఓటు హక్కు 1920 వచ్చింది. మరి 1920 ముందు, నాలాంటి వారు హక్కు లేకుండా ఓటు వేయటం నేరమేగా ?  కాబట్టి ద్రోణాచార్యుల వారు చేసింది నేరం/ అధర్మం కాదు.

ద్రోణాచార్యుల వారు ఏకలవ్యుడుని శిష్యుడిగా ఆమోదించకపోయినా, ఏకలవ్యుడు ఆయన విగ్రహం పెట్టి విద్య నేర్చుకున్నాడు. చాలా గొప్పగా చెప్పవలసిన విషయమే.

దీని తరువాత వచ్చే ప్రశ్న :   ద్రోణాచార్యుల వారికి అర్జునుడంటే  పక్షపాతం. కాబట్టి ద్రోణుడు అర్జునుడి కోసం బొటన వేలు గురుదక్షిణగా ఇవ్వమన్నాడు..

ద్రోణుడు కేవలం అర్జునుడి కోసం బొటన వేలు ఇవ్వమని అడగలేదు. అందులో చాలా ధర్మం దాగి ఉంది. చాగంటి గారు ఆయన  ప్రవచనంలో దానిని విశదీకరించిన  విధానం నాకు బాగా నచ్చింది. తనని చంపుతాడు అని తెలిసిన ద్రుష్టద్యుమ్నుడికే విద్య నేర్పగా లేనిది, ఏకలవ్యుడి విషయం లో ఎలా ధర్మం తప్పుతాడు? అస్త్రాలు, శస్త్రాలు తెలియాలంటే  కావల్సినది విద్యా నైపుణ్యం ఒకటే కాదు, వాటిని ఉపయోగించేటపుడు పాటించవలసిన విచక్షణ & ధర్మం.  శిష్యుడు ఎవరిమీద పడితే వారి మీద ప్రయోగించడు , కేవలం ధర్మానికే  ప్రయోగిస్తాడు అన్న నమ్మకం కలిగినప్పుడే  అవి గురువు శిష్యుడికి ధార పోస్తాడు. ఒక కుక్క మొరిగిందని, తనకి ఏకాగ్రత చెదిరిందని  కుక్క పై  ఏడు  బాణాలతో బాణప్రయోగం చేసేవాడు, మునుముందు ఏదైనా చేయవచ్చు. ఆయన  ధర్మం తప్పే వాడే అయితే , ఆ అస్త్రాలు తనని అవమానించిన ద్రుపదుడి  మీదనే ప్రయోగించవచ్చు కదా.  పోనీ కొడుకైన అశ్వద్ధామ కి నేర్పవచ్చును కదా. ఆర్మీ లో, నేవీ లో పని చేసేవారు ఎంతో క్రమశిక్షణ తో ఉంటారు.  ఏ  మాత్రం అదుపు తప్పినా శిక్షలు ఉండవా? ప్రమోషన్ నుంచి డిమోషన్  కి తెస్తారు. పైగా అటువంటి సంస్థలలో పెద్ద పదవులలో ఉండేవారిపై నిఘా ఉంటుందని కూడా అంటుంటారు.  సరిగ్గా ఆలోచిస్తే ద్రోణాచార్యులవారు ఏకలవ్యుడిని గురుదక్షిణ ఇవ్వటం కూడా  అంతే.

చాగంటి వారు చెప్పినదే  కాక, నాకు ఇంకో అంశం కూడా కనిపించింది ఇక్కడ. ఏకలవ్యుడు గురువు ఆమోదం లేకుండా అన్నీ విద్యలు  నేర్చుకున్నాడు. మరి ఆ గురువు ఆమోదం లేకుండానే  వాటిని ప్రయోగించడన్న నమ్మకం ఏంటి?  బహుశా ద్రోణాచార్యులవారికీ  ఇక్కడ అతడిపై నమ్మకం పోయిందేమో!! అమెరికాలో కాలేజిలకి దరఖాస్తు పెట్టుకోవాలంటే, టీచర్ recommendation ఇవ్వాలి. ఆ విద్యార్థి వినయవిధేయతలతో & క్రమశిక్షణతో  ఉంటేనే టీచర్ recommend  చేస్తారు. ఏ మాత్రం క్రమశిక్షణ లేకపోయినా ఇవ్వరు.

ద్రోణాచార్యుల వారికి అర్జునుడంటే  పక్షపాతం అంటారు. ఒక గురువు స్థానంలో నిలబడి ఆలోచిస్తే అర్ధం అవుతుంది ఆ పక్షపాతం ఏంటో.

  • అందుకు ముఖ్యంగా  చెప్పుకోవాల్సిన ఉదాహరణ – పారుపల్లి రామకృష్ణయ్య పంతులు  గారు మరియు మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ గారు. పారుపల్లి వారికి  ఎంతో మంది శిష్యులు ఉన్నారు మరి మనకి బాగా తెలిసన వారు మంగళంపల్లి వారే !! ఎందుకు ? పారుపల్లి వారు బాలమురళి గారికి ఒక్కరికే సంగీతం నేర్పించారా ? లేదే !! అందరికీ  ఒకే పాఠం చెప్పుంటారు గా !!
  • ఇంకొక ఉదాహరణ. అమెరికాలో బడులలో ‘No child left behind’ అన్న చట్టం ఉంది.  అందరికి సమానమైన విద్య అని వారి ఉద్దేశ్యం. మన భారతదేశ సంతతి పిల్లల గురించి అతిశయోక్తి గా చెప్పడం అని కాదు కానీ, ఏకసంతాగ్రాహులు అనవచ్చు.   చాలా మటుకు ఈ ‘No child left behind’ కోవలోకి రారు.  దానితో తరగతిలో టీచర్ కొంచం advanced గానే చెప్పాల్సి వస్తుంది. వీరికి ఛాలెంజ్ ఇవ్వకపోతే,  అల్లరి చేసి టీచర్ని విసిగిస్తారు.

అర్జునుడికి విద్య ఉన్న శ్రద్ధకి, అందులోను అతడికి ఉన్న వినయవిధేయతలకి మరి ద్రోణాచార్యులవారు ప్రియశిష్యుడు అవ్వటం లో సందేహం లేదుగా  మరి ?

మిధునం’ కథ లోని అప్పదాసు గారు మా ఇంట్లో

నేను అమెరికా వచ్చిన కొత్త. అప్పటికి ఇంకా భారతదేశం లో కొన్ని ప్రదేశాలకి ఉత్తరాలు వ్రాసుకునే రోజులే !! ఏ వస్తువు చూసినా ఏ కొట్టుకి వెళ్లినా వింతగా ఏదైనా కనిపిస్తే నాకు వెంటనే దూరంలో ఉన్న నా కుటుంబంతో పంచుకోవాలని అనిపించే రోజులు. ఒకసారి వాకింగ్ కి వెళ్తుంటే, ఒక అమెరికన్ చిన్న లాగు(shorts), చేతులు లేని(sleeveless) చొక్కా వేసుకుని walkman headphones, నల్లకళ్ళ జోడు పెట్టుకుని జాగింగ్ చేస్తున్నాడు. మాములుగా అయితే వింతేమి కాదు. కానీ అతని వేషధారణ, ఆ మిట్టమధ్యాహ్నం పరుగెత్తడం నా కుటుంబంతో పంచుకుంటే అన్పించింది. అందులో ముఖ్యంగా మా తాతయ్యకి చెబితే ఏమంటారో అని ఒక్కసారి తలుచుకున్నాను. ఆయన చూసిఉంటే ‘ వీడెవడమ్మా !! మిట్టమధ్యాహ్నం ఇట్టా పరిగెడుతున్నాడు ? మన బిట్రగుంటలో అయితే కుక్కలు తరమవూ ?’ అనేవారేమో అన్పించింది. ఇక అంతే!! నవ్వు ఆపుకోలేక అతను చూస్తే బాగోదని తిరిగి ఇంటికి వచ్చేసాను.

నెల్లూరు యాసలో, మొహంలో ఏ మాత్రం నవ్వులేకుండా చాలా సీరియస్ గా మా తాతయ్య సరదాగా చెప్పే మాటలు తలచుకుని తలచుకుని నవ్వుకుంటాము మేమందరమూ !! ముఖ్యంగా ‘మిథునం ‘ సినిమాలో అప్పదాసులా రుచులకి రకరకాల పేర్లు పెట్టేవారు. మా చుట్టలావిడ ఒకసారి బీట్ రూట్ హల్వా చేసింది. ‘ ఈ నల్ల లేహ్యం ఏందమ్మా ‘ అన్నారు. వెంటనే ఆవిడ మొహం పాలిపోయింది. మహారాష్ట్ర వారు శ్రీఖండ్ అనే స్వీట్ చేస్తారు. దాని పేరు ‘ శ్రీకంఠంట తల్లీ. పెరుగులో చక్కర వేసి గిలకొట్టారు వాళ్ళు ‘ అనేవారు. ఒకసారి ఉత్తరదేశ యాత్రలకి వెళ్లి ‘రాజ్ మా ‘తిన్నారు. ‘ అబ్బో రాజమ్మ కూర అట. తినలేకపోయాము తల్లీ’ అన్నారు. మా తమ్ముడు ఒకసారి ఇడ్లీలు చేస్తే ‘మల్లెపూవులా మెత్తంగున్నాయిరా ‘ అన్నారు. ఏదైనా పదార్థం తిని బావుంటే, వెంటనే మా అమ్మమ్మతో ‘ ఏమే ఇట్టా అమృతం లా ఎప్పుడైనా చేశా ? అడిగి నేర్చుకో ‘ అనేవారు. ఆవిడా అలాగే ‘ ఆ !! నేర్చుకుంటా!! నాకేమన్నా వస్తేగా ‘ అనేది. పండగరోజుల్లో ఎక్కువగా తిన్నానేమో అనుకుని అమ్మమ్మని జీలకర్ర కాషాయం ఇచ్చేదాకా సతాయించేవారు.

ఇంట్లో పెద్ద ఇనపెట్టె ఉండేది. నెల్లూరు జిల్లాలో పాత ఇనుప వస్తువులకి ఉల్లిపాయలు ఇచ్చేవారు. ఆ ఇనపెట్టె ఖాళీగా ఉండి పెద్దస్థలం కేటాయించాల్సివస్తోందని, ‘ఈ ఇనుపెట్టె అమ్మితే సరి. జీవితానికి సరిపడా ఎర్రగడ్డలిచ్చిపోతారు’ అనేవారు!!

ఆయనెప్పుడూ రైళ్లు, టిక్కెట్ల గురించే మాట్లాడుతారు అని, కొంత మంది పిల్లలు ఆయనని ‘రైలు తాత’ అని పిలిచేవారు.

‘ఈనాడు’ పేపర్ ఆ చివరనుంచి ఈ చివరివరకు చదివి ఎప్పటికప్పుడు ప్రతి కరెంటు పొలిటికల్ టాపిక్ మాట్లాడేస్తుంటారు. కొన్ని ఉదాహరణలు :
‘ ఉత్త పెడద్రపోడుట కదమ్మా కొత్త అధ్యక్షుడు. అందర్నీ వెళ్ళమంటున్నాడట. నిజమేనా ?’
‘ ఈ ముక్కోడు ఏందమ్మా తెలంగాణా తెలంగాణా అని ఒకటే గోల గా ఉందే ?’
‘పిల్ల అంత దూరం నుంచి ఫోన్ చేస్తే దాని క్షేమ సమాచారం అడగకుండా ఎవరి గురించో ఎందుకు మాట్లాడుతారు ‘ ఫోన్ లో మనవరాలి మాట కోసం తపించే అమ్మమ్మ అరిచినా వినేవారు కాదు.
పైగా ‘ మీ అమ్మమ్మకి కుళ్ళమ్మా నేను మాట్లాడితే’ అనేవారు. ఆయన మాటలు ఎంత ఇష్టం అంటే 55cents /minute ఉన్న రోజుల్లో అమ్మవాళ్లతో మాట్లాడినా మాట్లాడకపోయినా ఆయనకి మాత్రం ఫోన్ చేసి మాట్లాడేవారం మేము.

ఆయనకి అమెరికాలో ఇల్లు కొనుక్కున్నాం అని చెప్పి ఎన్ని గదులో , ఎన్ని బాత్రూములో చెప్పాను.
నాలుగు బాత్రూములు అని చెప్పగానే ‘చాలా తల్లీ’ అన్నారు. దాని మీద కూడా రకరకాల జోకులు వేశారు.

తాతయ్య కొన్ని విషయాలు ఖచ్చితంగా పాటించే విధానం చూస్తే భలే ఆశ్చర్యం వేసేది. సాయంత్రం పూట ఉప్పుని ‘లవణం’ అనేవారు. పొరపాటున కూడా ఉప్పు అనేవారు కాదు. అమ్మమ్మని తప్ప ఎవ్వర్నీ ‘ఏమే ‘ అని సంబోధించేవారు వారు కాదు. అమ్మమ్మని పేరు పెట్టి పిలిచేవారు కాదు. ప్రతి విషయం అమ్మమ్మకి చెప్పాల్సిందే. తప్పు కానీ ఒప్పు కానీ!! రైల్వే పాస్ ఉంది అన్న వంక పెట్టి అన్ని తీర్థయాత్రలు చేసారు. ప్రతి చోటా పితృదేవతలకు తర్పణాలు వదిలారు. ప్రతి మాటకి ముందు ‘భగవంతుడి దయ వల్లన’ అనేవారు.

చిన్న కొసమెరుపు ఏంటంటే పొద్దున్న ఏమి తిన్నానో సాయంత్రం కల్లా మర్చిపోయే ఆయన, క్రితం ఆగష్టులో ఇండియా వెళ్ళినపుడు:
‘గాంధీ ని చూసారా తాతయ్య ఎప్పుడైనా?’
‘ ఆ !!చూచాగా . కానీ రెండు సార్లు సోమవారం అయింది’
‘సోమవారం అయితే ఏంటి ?’
‘ మౌన వ్రతంగా ఆయన !! మాట్లాడడు!!’
90 ఏళ్ళ, మా తాతయ్య చెప్పింది విని ఆయన జ్ఞాపశక్తికి ఖంగుతిన్న నేను, మా అక్క కొడుకు సెల్ లో గూగులమ్మ ని అడిగాం ‘సోమవారం గాంధీ గారు మౌన వ్రతమా ‘ అని. ‘నిజమే’ అని చెప్పింది ఆవిడ!!

జీవితం అంటే డబ్బు. డబ్బు అంటే జీవితం అనుకోవడం చాలా సామాన్యం. చాలా సహజం. డబ్బు ముఖ్యమే కానీ ఆ డబ్బుతో ఉన్నంతలో సంతృప్తిగా ఎలా జీవించాలో మాకు చెప్పకనే చెప్పిన ఉన్నతమైన వ్యక్తి మా తాతయ్య. జీవితంలో ప్రతి క్షణం, ప్రతి విషయంలో ఆయననే తలచుకునేలా ఎన్నో జ్ఞాపకాలు, ఎన్నో తీపి అనుభూతులు …

ఒక్కరోజు ఆసుపత్రిలో చేరడం అనేది తెలియదు. మిథునం లో చెప్పినట్లు శంఖుచక్రాల్లాంటి షుగరు, బీపీ అన్న మాట కూడా ఎరుగరు ఆయన. 91 ఏళ్ళు దర్జాగా మహరాజులా తనకి కావాల్సినవి చేయించుకుంటూ, నిన్న తొలి ఏకాదశి నాడు చేతి గడియారంలో సమయం చూసుకుంటూ భార్య, కూతుర్లు, కొడుకు, కోడలు అందరు పక్కనే ఉండగా విష్ణు సాన్నిధ్యాన్ని చేరుకున్నారు.

ఆయనకి మోక్షం ప్రసాదించాలని ఆ విష్ణుమూర్తిని ప్రార్థిస్తూ ….ఈ చిన్నిటపా ఆయన కోసం _/\_

పురాణాలూ – వక్ర భాష్యాలు

ఈ టపా పురాణాల్ని గురించి  వక్రం గా మాట్లాడేవారికి మాత్రమే 🙂

ఈ రోజు ముఖపుస్తకం లో ఒక పోస్టు నా ఖర్మ కాలి  నా కళ్ళబడ్డది ‘రాముడికి మగపిల్లలు, కృష్ణుడికి మగపిల్లలు  శివుడికి మగపిల్లలే ఉన్నారు. అంతా పితృస్వామ్యం , పురుషాధిక్యత’. మొన్న ఎక్కడో ఇంకోటి ‘కృష్ణుడు దేవుడు కాబట్టి తప్పు చేసినా ఒప్పే అని చూపించేస్తారు భారతం లో ’ .  నా ఖర్మో ఏంటో మరి నాకే కన్పిస్తాయో తలా తోకా లేని పోస్టులు. శ్రీరామ నవమి రోజు కన్పించిన పోస్టులు ఇదిగో ఇలాంటివి    – ‘రాముడు బక్కగా ఉండేవాడు, ఇప్పుడు క్రూరం గా ఉన్నాడు’ .’శూర్పణఖ ముక్కు కోసారు’ . ‘భార్యని అడవుల పాలు చేసాడు’ ‘అగ్ని లో దూకమన్నాడు ‘. ‘బ్రాహ్మణుడి కోసం శంభూకుడి ని చంపాడు’ .ఈ రోజుల్లో ఎంత మందికి సంస్కృతం అర్ధం చేసుకోవడం వచ్చు? పోనీ కనీసం ఓ తెలుగు పద్యం చదవగానే తడుముకోకుండా  అర్ధం చెప్పగలరా? అంతెందుకు ఒక త్యాగరాజ కీర్తన అర్ధం చేసుకోలేరు కొంతమంది. అసలు, అత్యంత  సులువుగా ఉండే తెలుగు కథలనే చదవటం ఆపేస్తున్నరోజులు మొదలయ్యాయి. అటువంటిది ఏం తెలుసు అని  ఒక గ్రంధం గురించి మాట్లాడుతారు?  ఏం  తెలుసు అని ఒక సంస్కృతిని దుమ్మెత్తి పోస్తారు?

ఊర్మిళ నిద్ర వృత్తాంతం, రాముడు సీతని అడవులలో వదిలిపెట్టడం  అసలు వాల్మీకి రామాయణం లో  లేనే లేవని ఎంతమందికి తెలుసు? సీతని అడవులకి పంపడం అనేది ఉత్తరకాండ లో  ఉన్నది. ఉత్తరకాండ వాల్మీకి విరచితం కాదు అంటారు. ఋషిప్రోక్తం అంటారు.  చాగంటి గారు కూడా ప్రవచనం చేసేటప్పుడు శ్రీరామ పట్టాభిషేకంతో ఆపేసారు. అసలు ఒక ‘చాకలి’ అన్న మాట కూడా లేదంటారు. ఈ మాట నేను గరికపాటి వారి నోటి వెంట విన్నాను. 

తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం వారు పబ్లిష్ చేసిన ఆంధ్రమహాభారతం లో ఒక్క ద్రోణపర్వం మాత్రమే 840 పేజీలు ఉంది.(ఈ ద్రోణపర్వం లో ఎన్ని పేజీలు చదవటం  సులభమో  తెలీదు కానీ ద్రోణుడిని విమర్శించడం చాలా తేలిక కొంత మందికి.) ఇక ఈ లెక్కన మొత్తం భారతం ఎన్ని పేజీలుంటుందో ఆలోచించండి. ఆఫీసులో పని చేసి, ఇంట్లో పనులని , పిల్లల బాధ్యతలు  చూసుకుంటూ  ఉండే నావంటి ఒక సగటు వ్యక్తి ద్రోణపర్వం వంటి పుస్తకాలు  ఎన్ని చదవగలడు/దు ? రామాయణం, మహాభారతం , భాగవతం క్షుణ్ణంగా చదవటానికి  ఒక జీవితకాలం సరిపోదు.  అవునా ?  మరి దేనిని ఆధారంగా చేసుకుని మాట్లాడతారు ? ఓ మూడు గంటల సినిమా చూసి, ఓ లెఫ్టిస్ట్  వ్రాసిన పుస్తకం చదివో  అర్ధం పర్ధం లేని థియరీలు అల్లేయటం మర్యాదస్తులకి మంచిపద్ధతేనా !!  తందానా అంటూ వీరికి వేలిముద్రలు, వ్యాఖ్యలు చేసేవారుంటారు. ఇంకో ‘very sophisticated’ పిచ్చి జాడ్యం ఏంటంటే పురాణాలూ ఇంగ్లీష్ లో చదివి పిచ్చి ప్రేలాపనలు చేయడం!!. వీరితో అత్యంతప్రమాదం అసలు. ఇంగ్లీష్ లో మాట్లాడుతున్నారు కాబట్టి అన్నీ  నిజాలే మాట్లాడుతున్నారు అనుకుంటారు అవతలవారు  కూడా.

పురాణాలన్నా, ప్రవచనాలన్నా  చదివి/విని తీరాలి & తప్పదు  అన్న నియమం ఏది లేదు. (డెమోక్రసీ అన్న పదం వేరే మతాల్లో ఉందో  లేదో నాకు  తెలీదు కానీ ఆ రోజుల్లో సనాతన ధర్మానికి మాత్రం ఉండేది అని ఖచ్చితంగా చెప్పచ్చు). చదవక/వినక పోయినావలన నష్టం ఎవరికీ లేదు. కానీ –  ఒక సంస్కృతి గురించి  ఒక  పుస్తకాన్ని ఆధారం చేసుకుని మాట్లాడేటపుడు  original చదివి విమర్శించండి. పూర్తిగా తెలియని వాటి గురించి  మాట్లాడే హక్కు ఏ మాత్రం లేదు. వ్యాసుల వారు, వాల్మీకి  వారు వారి పుస్తకాల మీద కాపీ రైట్స్ అందరికి ఇచ్చి వెళ్ళింది వాటిల్లో మంచిని చూడమని . అంతే కానీ వక్రభాష్యం చెప్పమని మాత్రం  కాదండీ !!

 

 

తోబుట్టువులు

కౌముది పత్రిక  లో  జూన్ కథా కౌముది లో వచ్చిన  పొత్తూరి విజయలక్ష్మి గారి కథ  ‘ భాస్కర్ కి ఒక ఉత్తరం’ చదివాను.

అటువంటి కథలు చదివినపుడు కథ నచ్చింది, అందులో ఏదైనా సందేశం ఉంది అనుకుంటే మావాళ్ళని అందర్నీ కూర్చోబెట్టి ‘Story time’ అని చెప్పి చదివేస్తాను. ఈ కథ కూడా ఇలాగే   చదివాకా, బ్లాగులో దీని గురించి చెప్పచ్చు కదా అన్న మావారు  ఇచ్చిన ఆలోచన తో వచ్చినదే ఈ టపా.

కథ మనసుకి ఎంతగా హత్తుకుందీ  అంటే, చివరి భాగం చదువుతుంటే తెలియకుండా కన్నుల్లో నీరు వచ్చేసింది. కథా వస్తువు అందరి ఇళ్ళల్లో  జరిగే మాములు విషయాలే. ఆ ‘మాములు’ విషయాన్నే అంత  బాగా అక్షరరూపంలో పెట్టడం అటువంటి చేయి తిరిగిన రచయిత్రులకే సాధ్యం!!  కథ చదవటం మొదలు పెట్టగానే, ఎవరో ప్రేమికురాలు వ్రాసిన ఉత్తరమేమో  అనుకుంటాము.  ఒక అక్క తమ్ముడికి వ్రాసిన ఉత్తరం. ఈ రోజుల్లో తోడబుట్టిన వారితో, చిన్న చిన్న విషయాలకు  అహంకారంతో బంధాలు ఎలా పాడుచేసుకుంటున్నామో కళ్ళకి కట్టినట్లు చెప్పారు రచయిత్రి.  చదవగానే నాకు తెలిసిన కొన్నిజీవితాలు గుర్తు వచ్చి text  to life  కి అన్వయించుకున్నాను. 

story1

story2

రచయిత్రి చెప్పిన ఒక మాట బాగా నచ్చింది  ‘ దుర్యోధనుడు శకుని చెప్పుడు మాటలు విన్నాడు కానీ భరతుడు కైక మాట వినలేదు గా ‘ అని. రామాయణం, భారతం లేకుండా ఏ నీతి కూడా చెప్పలేమేమో అన్పించింది ఈ వాక్యం చదివాకా.  అన్నదమ్ముల విషయంలో రామలక్ష్మణుల్లా ఉండమని దీవిస్తారు. కానీ  ఆలోచిస్తే రాముడు, లక్ష్మణుడు ఇద్దరూ  ఒక్క తల్లి బిడ్డలు కాదు. రాముడు ఎప్పుడూ  ధర్మం వీడలేదు.  అదే వాలిసుగ్రీవులయితే  కవలపిల్లలు. కానీ  ధర్మం మర్చిపోయిన వాడు వాలి. అన్న అంటే భయపడి పారిపోయి దాక్కున్న వాడు సుగ్రీవుడు. ఇంకో ఉదాహరణ రావణాసురుడు, విభీషణుడు.  ఇన్ని  ఉదాహరణలు చూపించి  అన్నదమ్ముల అనుబంధం ఎలా ఉండాలో చెప్తుంది రామాయణం. తోబుట్టువుల ఐకమత్యానికి ఇంకో ఉదాహరణ పాండవులు. పెద్దవాడు ధర్మస్వరూపుడు కావాలి, ధర్మస్వరూపుడు అయితే మిగిలిన వారిని ధర్మం తో నడిపిస్తాడు అనుకున్నాడు పాండురాజు. అందుకే ముందు ధర్మరాజు పుట్టాడు.  భారతంలో కొన్ని ఘట్టాలలో యుధిష్ఠరుడి ధర్మం తమ్ములందరినీ కాపాడింది. భీముడికి ఎంత బలం ఉన్నా అన్నయ్య మాట విని చాలా సార్లు కోపాన్ని నిగ్రహించుకున్నాడు. 

చాగంటి గారు కూడా  ఈవీడియో లో అన్నదమ్ములఅనుబంధం గురించి  ఎంత బాగా చెప్పారో చూడండి :

https://www.youtube.com/watch?v=Xv2HAXBQyUo

ఒక్క తల్లికి పుట్టిన పిల్లలు  చిన్నప్పటినుంచీ ఒకే చోట తింటూ తిరుగుతూ పెరిగినవారు బద్ధశత్రువులు గా మారిపోతున్నారు. అందరూ  అని చెప్పను. కొందరు అని చెప్పచ్చు. అసూయాహంకారాలు ఒక ముఖ్య కారణాలు అనిపిస్తుంది నాకైతే. తోడపుట్టిన వారితోటే  వైరం పెట్టుకున్నవారు, ఇక ఎవరితో కలసిమెలసి ఉండగలరు?  తోబుట్టువులతో బద్ధవైరం పెంచుకున్న వారు , ఎన్ని విషతుల్యమైన విషయాలని  బోధిస్తున్నారో ఆలోచించండి. మేనత్త, మేనమామ, బాబాయి, పిన్ని ఇటువంటి బంధుత్వాల మధ్య పెరిగితే ఆ పిల్లలు అదే తీపితనాన్ని ఇంకో తరానికి అందించగలరు. తోబుట్టువులతో కలిసి ఉంటేనే కదా అవసాన దశలో ఉన్న తల్లితండ్రుల్ని సుఖపెట్టగలరు. ఎంత సంపాదిస్తే మాత్రం ఏమి సాధించినట్లు ? వయసుతో  పెరుగుతున్నకొద్దీ  రాగద్వేషాలు తగ్గాలి కదా. వయసుతో పాటు అవీ పెరిగితే ఇక మనిషికి జంతువుకి తేడా ఏంటి?

అన్నయ్య చీర పెట్టకపోతే కోపం తెచ్చుకోనక్కరలేదు. చెల్లికి చీర పెట్టడం వీలు అవ్వకపోతే వీలు కాలేదని ఆ చెల్లికే చెప్పచ్చు. చిన్న చిన్న విషయాలే చిలికి గాలి వానలు చేసుకుంటారు.  ఇక ఆస్తుల కోసం  జరిగే cold war ల సంగతులు చెప్పనే అక్కరలేదు. ఎంత నీచానికి దిగజారిపోతారో చెప్పనక్కరలేదు!!

‘కలిసిమెలిసి ఉండటం చెప్పినంత సులువు కాదు, జీవిత భాగస్వామి మీద కూడా ఆధారపడి ఉంటుంది’ అని అనచ్చు. వచ్చిన జీవిత భాగస్వామి మరీ ఇక psycho personality అయితే చెప్పలేం కానీ, మన బంగారం మంచిదయితే  ఆ స్వభావంతో వేరే వారిని మార్చటం పెద్ద కష్టతరమేమీ కాదు.  జీవితంలో రెండు పెళ్లిళ్లు చేసుకున్న వారుంటారు కానీ ఒకే తోబుట్టువుని రెండుసార్లు పొందిన వాళ్లుండరు  కదా. ఈ జన్మకి వాళ్లే  తోబుట్టువులు!!

ఈ కథ ప్రతి ఒక్కరూ  చదివి తీరవలసిన కథ.  ఈ  వీడియో కూడా తప్పకుండా చూడవలసిన వీడియో!!

తోబుట్టువులనే కాదు కానీ, ఎవరి విషయం లో అయినా సరే, కోపాన్ని కసిగా మార్చుకోకూడదు.  జీవితం లో ఎప్పుడూ చిన్న చిన్న తీపి గుర్తులే మనల్ని ముందుకి నడిపించాలి కానీ చేదు జ్ఞాపకాలు కాదు.

 

 

నా EAMCET కథ

నాకు ఒకే లక్ష్యం ఉండేది చిన్నప్పుడు. బీకామ్ చదవటం, బ్యాంకు లో క్లర్క్ పోస్టు తెచ్చుకోవడం. పదవ తరగతి ఉత్తీర్ణం కాగానే ఇంటర్మీడియట్ కి దరఖాస్తులు పెట్టుకోవడం మొదలు పెట్టాను. సెయింట్ ఆన్స్ లోనో, సెయింట్ ఫ్రాన్సిస్ లోనో CEC గ్రూప్ లో చేరిపోదాం అని నిర్ణయించేసుకున్నాను. అదే విషయం  మా నాన్నతో చెప్పాను. సరే అనేసారు. ‘ఓ పని చేయి ఎందుకైనా మంచిది. ఇంటి దగ్గరే కదా, రెడ్డి కాలేజీ లో కూడా ఓ దరఖాస్తు పడేయి’ అన్నారు. ‘CECతో పాటు MPC కూడా పెట్టు’ అన్నారు.  సరే ఎక్కడా రాకపోతే రెడ్డి కాలేజీ ఉంటుంది అనుకుని పెట్టేసాను. తీరా సెయింట్ ఫ్రాన్సిస్ లో రాలేదు. జీవితం లో చాలా కోల్పోయినట్లు వెక్కి వెక్కి ఏడ్చాను.  సెయింట్ ఆన్స్ లో అనుకున్నట్లే సీటు వచ్చేసింది. చేరిపోవడం తరువాయి అనుకుంటున్న సమయం లో రెడ్డి కాలేజీ లిస్ట్ చూసి రమ్మన్నారు. MPC లో పేరు లేదు. హమ్మయ్య అని అనుకుంటుంటే,  మా నాన్న అమ్మని పిలిచి రెడ్డి కాలేజీ లో ఒక లెక్చరర్ పేరు చెప్పి, ‘ఆవిడకి  దీని సైన్స్, లెక్కల లో మార్కులు చెప్పి MPC లో సీటు  ఇస్తారేమో కనుక్కో’  అనేసారు. పరిస్థితి తారుమారు అయిపోతుంటే భయం వేసింది. అయినా కొంచం ధైర్యం గానే ‘MPC లో చేరను’ అని తేల్చి చెప్పేసాను. మా అక్క క్లాసుల మీద క్లాసులు పీకేసింది.  మా నాన్న మాటే వినదల్చుకోలేదు ఇదెంతలే  అనుకున్నా!! మా ఇంటి క్రింద ఉండే లెక్చరర్ ఒకావిడ బయటకి వెళ్తుంటే కనిపించి  ఏ గ్రూప్ అని అడిగి చెప్పగానే, నాకు క్లాసు  పీకింది ‘ ఈ రోజుల్లో CEC ఏంటమ్మా, MPC తీసుకుని ఇంజనీర్ అవ్వు ‘ అని.  చెప్పింది లెక్చరర్ కదా. కొంచం ఆలోచన మొదలయింది.  నాన్న నెమ్మదిగా ఒక్కటే చెప్పారు ‘MPC తీసుకో. రెండేళ్ళు  చదువు. నచ్చకపోతే డిగ్రీ లో బీకామ్ చేరు’ అని. ఇదేదో బానే  ఉంది అన్పించింది.  అమ్మ వెళ్ళటం ఆ లెక్చరర్ తో మాట్లాడటం, రెడ్డి కాలేజీ లో చేర్పించడం జరిగిపోయింది.

Agrwal classes నుంచి IIT  material  తెప్పించుకోమన్నారు. ‘ఉట్టికెక్కలేనమ్మ’ అన్న సామెత గుర్తొచ్చింది. వాళ్ళు పదవ తరగతి మార్కుల బట్టి material  పంపుతారు. నాకు ఎప్పుడు పంపాలీ అనుకున్నా. నా సైన్స్, లెక్కల మార్కులు నచ్చాయి కాబట్టి  పంపేస్తున్నాం అంటూ ఉత్తరం పంపారు వాళ్ళు. మొదటి సంవత్సరం ఇప్పటి పిల్లల్లా 900 తెచ్చుకోలేదు కానీ ఒక మాదిరి గా  బానే వచ్చాయి. ఇంటర్మీడియట్ రెండవ సంవత్సరం.  విద్యానగర్ లో TRT quarters లో ఉండే  IIT  రామయ్య గారింటికి తీసుకెళ్లారు. ఆయన రెండవ సంవత్సరం లో తీసుకోవడం అసలు కుదరదు అని ఖచ్చితంగా చెప్పారు. అది తల్చుకుంటే అనిపిస్తుంటుంది, మా నాన్నగారు నా మీద మరీ ఆశలు  పెట్టుకున్నారేమో అని 🙂  ‘ఒకసారి EAMCET కోచింగ్ కి వెళ్ళిరా, వస్తే వస్తుంది లేకపోతే లేదు’ అంటూ శెట్టి ట్యూషన్ లో చేర్పించేసారు.  తెలీకుండా ఆ ఏడాది ఆ ప్రవాహంలో కొట్టుకుపోయాను.

అప్పట్లో  EAMCET ఒక్కొక్క యూనివర్సిటీ వారు నిర్వహించేవారు. ఆ ఏడాది REC వరంగల్ వారు నిర్వహించారు. దరఖాస్తు పెట్టాక acknowledgement కార్డు రాలేదు. మళ్ళీ ఏడుపు మొదలు !! మా తమ్ముడిని, నన్ను పిలిచి వరంగల్ REC కి ఎలా వెళ్లాలో ఒక map వేసి చూపించి, ఎవరిని కలవాలో చెప్పారు. ఒక రోజు పొద్దున్నే కృష్ణా ఎక్సప్రెస్ లో కాజీపేట లో దిగి ఆటోలో REC  క్యాంపస్ కి వెళ్ళాము.  ఆయన  పేరు గుర్తు లేదు కానీ, ఆయన  నాన్న పేరు  చెప్పగానే మమ్మల్ని కూర్చోబెట్టి, అన్ని వేల దరఖాస్తులలో ఎలా వెతికించారో తెలీదు కానీ  acknowledgement కార్డు ఇచ్చారు. వాళ్లింట్లోనే భోజనం కూడా పెట్టారు పాపం !! మళ్ళీఅదే రోజు సాయంకాలానికి  ఈస్ట్ కోస్ట్ లో సికింద్రాబాద్ వచ్చేసాం.  ఆ ప్రయాణం తలుచుకుంటే నాకు, మా తమ్ముడికి  – ఒక్కరమే ట్రైన్లో తెలీని ఊరు వెళ్లడం కనుక్కోడం – ఒక adventure గా అన్పిస్తుంది. ఆ రోజే మా తమ్ముడు ఎలాగైనా REC  లో చదవాలి అని నిశ్చయించేసుకున్నాడు కూడా !! నేను సాధించలేదు కానీ, వాడు సాధించేసాడు!! కాకపోతే వరంగల్ కాదు !! ఇక అది వేరే విషయం.

ఇక అసలు ఘట్టం !! EAMCET రోజు రానే వచ్చింది. ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ ఆర్ట్స్ కాలేజీ సెంటర్ !! మా నాన్నే స్వయంగా తీసుకెళ్లి  దిగబెట్టారు.  కొన్ని రోజులకి  ఫలితాలు రానే వచ్చాయి!! నా నెంబర్ పక్కన నా ర్యాంకు. అది చూసి ఇంట్లో అందరూ ఎగిరిగెంతులే !! ఏదో  స్టేట్ ఫస్ట్ వచ్చాననుకుంటున్నారేమో !! కాదండీ !! నా ర్యాంకు 2680!! దానికే అంత సంబరం అంటారా 🙂 CEC తీసుకుందామనుకున్న నాకు ఇలాంటి ర్యాంకు రావడం వింతల్లో వింతే కదా !! మొత్తానికి అలా ఇంజనీర్ని అయ్యానండీ.

నాకొచ్చిన ర్యాంకు కి REC ఏం  వస్తుందిలే అన్ని నేను అసలు అప్లై చేయలేదు. ‘ఒక్కోసారి ఉన్నటుండి గవర్నమెంట్ వాళ్ళు  ladies quota అని చెప్తే ఏం చేస్తావు. ఓ అప్లికేషన్ పడేయటంలో తప్పులేదు కదా ‘ అని తనే స్వయంగా వరంగల్ కి వెళ్లి మరీ ఇచ్చి వచ్చారు. నిజంగానే ఆయన  చెప్పినట్లు, నా ఇంజనీరింగ్ అయిపోగానే , ladies quota పెట్టారు 🙂

ఈ కథంతా ఎందుకు చెప్తున్నాను అంటే, మా నాన్న నా పదవతరగతి మార్కులని బట్టి నేను ఏం  చదవగలనో తనే  నిర్ణయించేసుకుని  మనసులో సంకల్పం చేసేసుకున్నారు ‘ ఈ పిల్లని ఇంజనీరింగ్ చదివించేయాలని’ . బలవంతంగా రుద్దకుండా, ఎక్కడా కోపతాపాలకు తావి లేకుండా తాను చేయాల్సిందంతా సైలెంట్ గా చేసేసారు. మా పిల్లలతో కూడా ఇదే పద్ధతి పాటిద్దామనే ఎంతో ప్రయత్నిస్తుంటాను నేను.

ఇలా ప్రతి విషయంలో తెలీకుండా మాకు ఎన్నో పాఠాలు నేర్పేసారు మా నాన్న గారు. ఇప్పుడు మా పిల్లలకి నేర్పిస్తున్నారు 🙂 !!

వేసవి సెలవలు -1 పూలజడ

వేసవి సెలవలు రాగానే  అమ్మమ్మగారింటికి వెళ్ళిపోయి బడి తెరిచే ఒక  వారం రోజుల ముందు వచ్చేవాళ్ళం. మా అమ్మ ఎక్కువ వచ్చేది కాదు. వచ్చినా ఒక రెండు రోజులు ఉండి  వెళ్లిపోయేవాళ్లు అమ్మా, నాన్న. ఇక మా ఇష్టమే ఇష్టం!! పిన్నులు, వాళ్ళ పిల్లలు, మావయ్య, ఆవరణ లో పిల్లలు. రోజులో  24 గంటలు సరిపోయేది కాదేమో మా ఆటలకి.  మా అమ్మమ్మ గారి ఊరు గురించి నా మొట్టమొదటి టపా చెరగని తరగని జ్ఞాపకాలు లో చెప్పాను .

రోజంతా ఆటలు. మధ్యాహ్నం తాటి ముంజలు తినడం.  సాయంత్రం పెరట్లో తులసి చెట్టు దగ్గర కందిపచ్చడి, కొత్త ఆవకాయ, మామిడి పండు తో భోజనాలు.  ఆరుబయట వేపచెట్టు కింద మంచాలు, పక్కలు వేసుకుని కబుర్లు.  మధ్యలో కరెంటు పోవడం. వెంటనే  లాంతరు (సాయంత్రం అవ్వగానే ఎప్పుడూ వెలిగే ఉండేది)  ఒత్తి పెద్దగా చేయడం.  ఈ రోజుల్లో ఏ క్యాంపింగ్ ట్రిప్ పనికొస్తుంది ఇటువంటి అనుభవాలతో !!

అలా  ఉండేరోజుల్లో, ఒక రోజు నాకు, మా అక్క కి  పూలజడలు వేయించాలని సంకల్పం చేసేది అమ్మమ్మ. రోజూ నాలుగవ్వగానే మల్లెపూల అబ్బాయి వచ్చి మల్లెమాలలు ఇచ్చి వెళ్ళేవాడు.  పూలజడల కోసం ఆరోజుకి మొగ్గలు  తెమ్మని అతనికే చెప్పేది అమ్మమ్మ. లేదా, లచ్చారెడ్డి తోట అని ఇంటి దగ్గరే ఒక మల్లెపూల తోట ఉండేది. అక్కడికి వెళ్లి మల్లెమొగ్గలు తెచ్చుకునేవాళ్ళం.

పూలు ఉండగానే సరికాదు కదా. జడ వేసేవారు కావద్దూ!!  వీధి చివర ఉండే కమలమ్మగారు కానీ,  పక్క వీధీ  ఉండే గోపాలయ్య గారి భార్య శాంతమ్మగారు కానీ వేసేవాళ్ళు. వాళ్ళకి  కుదురుతుందో లేదో ముందే అడిగి కనుక్కునేది అమ్మమ్మ. కమలమ్మ గారు జడ వేసినప్పుడు ఆ విశేషాలు గుర్తు లేవు కానీ శాంతమ్మగారు బాగా గుర్తు.   భోజనాలు అవగానే మొగ్గలని నీళ్ళల్లో వేసుకుని గిన్నెలతో , జడ కుప్పెలు, సవరాలు , వేరే అలంకరణ సామగ్రితో వాళ్ళ ఇంటికి వెళ్ళేవాళ్ళం. గోపాలయ్య గారింట్లో అయితే అందరికీ  కాలక్షేపమే.  వారిది కిరాణా కొట్టు.  వచ్చేపోయే వారు ఎక్కువ. పూలజడల కార్యక్రమం వరండాలో పెట్టేవారు. అందరు ఎవరికీ తోచిన సలహా వారు ఇస్తూ, కబుర్లు చెప్తూ ఇలా సాగేది ఆ కార్యక్రమం.  వారికీ నలుగురు అమ్మాయిలు. చివరి అమ్మాయి మాతోటిది. మధ్యలో అప్పటికప్పుడు వెళ్లి అలంకరణ కోసం మా ఆవరణకి వెళ్లి అనార్కలి, మరువం, కనకాంబరాలు కోసుకొచ్చిపెట్టేది మాకు. వాళ్ళందరూ కొబ్బరిపుల్లలకి  మొగ్గలు గుచ్చి సహాయం చేసేవాళ్ళు.

సన్నగా ఉండే నా జడని సవరాలు పెట్టి పొడుగ్గా చాలా అందం గా వేసేవారు ఆవిడ.  అలా మల్లెలు, మరువం, కనకాంబరాలతో ఆవిడ వేసే జడ ఏ బ్యూటీ పార్లర్ వాళ్ళు వేయలేరు అని ఖచ్చితంగా చెప్తాను.  అయితే జడ కుప్పెల దగ్గర చిన్న రాజకీయం చేసేవారు  మా అమ్మమ్మ, ఆవిడా ఇద్దరునూ !! అప్పట్లో బంగారు నాగరం, బంగారు కుప్పెలు ఉండేవి.  అమ్మమ్మ, వాటిని పెద్ద మనవరాలని మా అక్కకి పెట్టమని రహస్యంగా  శాంతమ్మ గారికి చెప్పేది. పూసలు, తళుకులు, చమ్కీలు ఉండే కుప్పెలు, అనార్కలి పూవు( నాగరంలా)  నాకు పెట్టమని చెప్పేది. ఒకసారి ఆ రాజకీయం అర్ధమయ్యి నేను ఏడిస్తే, తళుకులు చూపించి ‘ప్రపంచం లో ఇంతకంటే అరుదైన కుప్పెలు లేవు’ అన్నట్లు చెప్పి  శాంతమ్మగారు నన్ను మైమరిపించారు.

ఇక్కడ గోపాలయ్య గారి కుటుంబంతో ఉన్న అనుబంధం కూడా  చెప్పాలి.  మా అమ్మనాన్న పెళ్ళికి వాళ్ళిల్లు విడిది. వాళ్ళ పెద్దమ్మాయి పెళ్ళికి మా అమ్మమ్మగారిల్లు విడిది. వాళ్ళ ఇల్లు కూడలి పక్కనే ఉండటంతో మేము రైలు దిగి వస్తుంటే వాళ్ళే వీధి లోకి వచ్చి   ‘ఏ బండికొచ్చారు ?లేటా ‘ అని అడుగుతూ మాకు ముందు స్వాగతం చెప్పేవారు.

IMG_0196
ఫోటోలో మామిడి చెట్టున్న ఇల్లే గోపాలయ్య గారిది

 

పూలజడ వేసాక  పరికిణీలు  వేసుకుని తయారయ్యేవాళ్ళం. పూలజడల కోసం మేము క్రొత్త పరికిణీలు కొట్టించుకున్న రోజులు ఉన్నాయి. మాచింగ్ గాజులు, లోలాకులు, పాపిటబిళ్ళ  అన్నీ  ఫాన్సీ స్టోర్ లో ముందే కొని పెట్టుకునే వాళ్ళం. ఆ విధంగా తయారయ్యి అందరి ఇళ్ళకి వెళ్లి పూలజడ చూపించి వచ్చేవాళ్ళం. ముందు శాంతమ్మ గారింటికి. తర్వాతే ఎవరింటికైనా.  ప్రతి ఇంటికి వెళ్ళగానే ‘ ఏంటమ్మా’ అనే వారు. అంటే ఎందుకొచ్చారన్నట్లు. దానికి మా సమాధానం ‘ పూలజడ చూపించడానికి వచ్చామండీ’ అని 🙂 ‘ఎవరు వేసారూ’ అంటూ  వెనక్కి తిరగమనేవారు. అలా అందరి ఇళ్ళు వెళ్లి వచ్చాక, మావయ్య ఫోటో స్టూడియో తీసుకెళ్లి ఫోటో తీయించేవాడు. అదేంటో కానీ ఒక్క ఫోటో కూడా లేదు.

IMG_0197
వారి ఇల్లు ఉన్న వీధి

ఒక్కోసారి ఆవరణలో మా స్నేహితురాలు  వరలక్ష్మి కూడా మాతోపాటు పూలజడ వేసుకునేది.  అంత మందికి ఎలా వేసేదా  ఆవిడా అని ఆశ్చర్యం కూడా వేస్తుంది. మా మావయ్య ఎవరి జడలు నలగకుండా ఉంటాయో చూద్దాం అనే పోటీ పెట్టేవాడు. ఇక రాత్రంతా పడుకోకుండా దానిని కాపాడటం సరిపోయేది.

అదండీ  నా పూలజడ కథ. అమాయకంగా ఉండే ఆ రోజులే వేరు. ఒక్కోసారి ఆలోచిస్తుంటే Electronic gadgets వలన సగము ఇటువంటి చిన్ని చిన్ని సరదాలకు , ఆనందాలకు మనం ఎంత దూరం అయిపోతున్నామా  అనిపిస్తుంది.