వంటలు, పిండి వంటలు

మా అమ్మ అటు బడికి వెళ్లడం ఆలస్యం, వంటల పుస్తకం పుచ్చుకుని మా అక్క , తమ్ముడు, నేను వంటింట్లోకి బయలుదేరే వాళ్ళం. తొందరగా అయ్యేవి మా తమ్ముడు చేసేవాడు. ఆలస్యమైనవి మా అక్క చేసేది. నేను వంట చేసిన ఆనవాళ్లు లేకుండా అన్నీ సర్ది , తుడిచేదాన్ని. ఎంత కష్టపడ్డా సాయంత్రం అవ్వగానే ‘ ఏం చేసుకున్నారర్రా’ అనే ప్రశ్న ఎదురయ్యేది . దొంగతనం బయట పడిపోయేది!! పండగ రోజులు దగ్గరికి వస్తుంటే ‘నూనె, పంచదార ( రేషన్ కదా ) అయిపోతాయి పండక్కి ఏమి ఉండవు’ అన్న హెచ్చరికలు కూడా ఖాతరు చేయకుండా ఏదో పూనకం వచ్చినట్లు చేసేసేవాళ్ళం.
ఎందుకంత పూనకం వచ్చేది అంటే, అదంతా ఒక పుస్తకం మహిమ!! ఏంటా పుస్తకం అంటారా ? ఇదిగో – మాలతీ చందూర్ గారు వ్రాసిన ‘వంటలు, పిండి వంటలు’ .
IMG_4044
మా తమ్ముడికి ఎప్పుడూ బజ్జీలు వేసుకోవాలని. మా అక్కేమో కాదు పుస్తకం లో లిస్ట్ ప్రకారం వద్దాము అనేది. మా తీరని కోరిక ఏంటంటే పుస్తకం లో మొట్ట మొదటి వంటకం ‘ ఢిల్లీ దర్బార్’ చేయాలి అని. మా అమ్మ స్పెషల్ పిల్లలకి కుట్టు నేర్పేది. . ఆ బడికి పొద్దున్న 10 కి వెళ్లి సాయంత్రం 5కి వచ్చేసేది . మాకు సెలవలు ఉండేవి కానీ తనకి ఉండేవి కాదు. సెలవల్లో, ఇంట్లో ఉన్న సరుకులతోటే, ముందే ఏం చేయాలో ప్రణాళిక వేసుకునే వాళ్లం. అమ్మ వచ్చే లోపల, అవి చేసి, గుటుక్కున తినేయాలి కూడా !! బజ్జీలు చేస్తే సరిగ్గా తలా మూడు చేసుకుని తినేసే వాళ్ళం. మా అక్క కి ఎప్పుడూ జాంగ్రీ చేయాలనీ ఆత్రం !! చేస్తే జాంగ్రీ చేసేది లేకపోతే మైసూర్ పాక్ చేసేది. రెండూ దానికి కుదిరేవి కాదు. జాంగ్రీ అంటే గారెలు చక్కర నీళ్ళల్లో తింటున్నట్టు ఉండేది. . దానికి తోడు మిఠాయి రంగు ఉండేది కాదు. అవి చూడటానికి కూడా బావుండేవి కాదు. మైసూర్ పాకేమో సాగిపోయి హల్వా లాగా ఉండేది. ‘వద్దే ప్లీజ్’ అన్నా వినేది కాదు. దాని ధర్మమా అని నేను మైసూర్ పాక్ అవలీలగా చేస్తాను కానీ ఈ రోజుకి కూడా దానికి రానే రాదు.
రవ్వ దోస చేయాలి అంటే కొలతలకి ఇప్పటికీ అదే పుస్తకం. కుంపట్లో ఎలా చేయాలో చెబుతారు ఈవిడ. అంటే పుస్తకం ఎప్పటిదో ఊహించుకోవచ్చు!! వంటల కోసం ఎన్ని websites , బ్లాగులు, పుస్తకాలూ, టీవీ షోలు వచ్చినా కూడా ఈ పుస్తకం ముందు దిగదుడుపే. మేము ఇళ్ళు మారగానే, వంటింట్లో ముందు కూర్చునేది ఆ పుస్తకమే !! Ice cream, milk shakes నుంచీ ఊరగాయలు దాకా అన్నీ ఉంటాయి. నేను పుల్కాలు, బిర్యానీ, కారం సోమాస్ , బోలెడు పచ్చళ్ళు , రక రకాల దోసెలు, పొడులు నేర్చుకున్నాను. అంతే కాదు ఈ రోజుకి త్వరగా వంట అవ్వటానికి ఆవిడ ఇచ్చిన టిప్స్ పనికి వస్తాయి అంటే అతిశయోక్తి కాదు. మన అతిథులు వస్తే ఎలాంటి వంటలు చేయాలి, విదేశీ అతిథులు వస్తే ఎలాంటి వంటలు చేయాలి అని కూడా వ్రాసారు. ఇది ఒక గ్రంధం అని కూడా అనవచ్చేమో !!
ఈ రోజుల్లో అమ్మాయిలు ‘మాకు వంటలు రావు. ఇప్పుడిప్పుడే నేర్చుకుంటున్నాం’ అని చెప్పడం ఫాషన్ అయిపొయింది. పైగా ఏదైనా పదార్థం పెట్టగానే ‘ రెసిపీ చెప్తారా’ అని అడుగుతారు. నిజంగా చేస్తారో లేదో భగవంతుడికి ఎరుక!! ‘ఉప్పు ఎంత వేస్తారు ?’ అనే వాళ్ళని చూసేనేమో ‘ముద్దపప్పు’ ఎలా చేయాలో కూడా రెసిపీలు పెట్టేస్తున్నారు బ్లాగర్లు. వంట అనేది ఒక కళ. ఆ కళని ఎలా ఔపోశన పెట్టాలో, ముఖ్యంగా ఇలా ప్రశ్నలు వేసేవారికి, ఈ పుస్తకం లో స్పష్టంగా చెప్తారు రచయిత్రి.
మాలతీ చందూర్ గారు అంటే ఇంట్లో వంటలు మాత్రమే చేసుకోలేదు !! అలాగని ఆవిడకి, యద్దనపూడి నవలల్లోలాగా ఏ నాయరో వంట చేసి పెట్టి ఉండడు కూడా !! మాలతీ చందూర్ గారు ఎంతో సాహిత్య సేవ చేసారు కూడా !! ఆ రోజుల్లో ఒక సాధారణ గృహిణికి ఎన్నో విషయాలు ఎంతో తేలికగా ఈ పుస్తకంలో చెప్పారు. అటువంటి ఆవిడ నుంచి ఎన్నో నేర్చుకోవలసిన స్త్రీలు, ఏమి నేర్చుకున్నానేర్చుకోకపోయినా కనీసం ఆ వంటలన్నా నేర్చుకోవాలి అనిపిస్తుంది నాకు.
IMG_4047
‘ఆడవాళ్ళని వంటింట్లో తోసేసారు, బంధించేసారు‘ అనే స్త్రీ వాదులతో నేను వాదించలేను కానీ, వంట అనేది స్త్రీని తన కుటుంబంతో ఒక విధమైన అనుబంధంతో పెనవేస్తుంది అని ఖచ్చితంగా చెప్పగలను. . అమ్మ కంచంలో వడ్డించి ‘నీకు ఇష్టమైన బెండకాయ కూర చేసాను. భోజనానికి రామ్మా ‘ అని పిలవగానే , పిల్లలకి ఆ ఆనందాన్ని మించిన ఆనందం ఏముంటుంది ??
ప్రకటనలు

ఓ చిక్కుడు పాదు కథ

ఇప్పుడు మేముండే ఇల్లు గృహప్రవేశానికి దేశీ కొట్లో నవధాన్యాల పొట్లం ఒకటి కొన్నాం. అన్నీ నవధాన్యాలు వాడలేదు . వాటిని ఓ పక్కన పెట్టాము. అలా ఏళ్ళు గడిచాయి. ఇక వసంతకాలం రాగానే ఏవో ఒక మొక్కలు వేసేసి కూరగాయలు పండించేయాలి అన్న తాపత్రయంలో ఉండగా, ఈ నవధాన్యాల పొట్లం గుర్తొచ్చింది. పొట్లం చూస్తే అందులో కొన్ని చిక్కుడు గింజలు కనిపించాయి. వెంటనే చిన్న కుండీలలో పెట్టడం వాటిల్లోంచి ఓ రెండు మొక్కలు రావటం జరిగింది. ఇక చలి చచ్చిపోయింది మొక్కలు పెరట్లో నాటొచ్చు అని నిర్ధార్థించుకున్నాక, ఆ మొక్కల్ని భూమిలో నాటి, అటూ ఇటూ ఓ రెండు కర్రలు పెట్టి వాటిని అల్లుకోమని మొక్కల్ని వదిలేసాను.

IMG_8935

ఇక ఆ రెండు మొక్కలు ‘ఇంతింతై వటుడింతయై’ అన్నట్లు మిగతా మొక్కల్ని తొక్కేస్తూ తీగల్ని పెంచుకుంటూ అల్లుకుంటూ గడ్డి మీదికి వెళ్ళిపోయాయి . అన్నీ తీగలకీ దారాలు కట్టి పక్కింట్లోకి పోకుండా మా deck మీదే పాకేటట్లు చేశాను. కాకర, బెండ, బచ్చలి మొక్కలు పాపం, దీని ధాటికి తట్టుకోలేక దీనికే దారి ఇచ్చేసాయి. ఇక సెప్టెంబర్ నెలలో కొంచెం, కొంచెం పూత రావటం మొదలు పెట్టింది. చాలా ఆనందం వేసింది.ఎందుకంటే చిక్కుడు బతికి తీగకట్టి, కాయలు కాసేలోగా చలికి చచ్చిపోతుంది అని స్నేహితురాలు ఒకావిడ చెప్పారు. అలాంటిది కాయలు చేతికి వస్తున్నాయి కదా. పైగా పక్కనే పొడుగు వంకాయలు తెగ కాస్తున్నాయి. చిక్కుడు కాయ, వంకాయ కలిపి కూర చేద్దామని ఆశ!!.

IMG_3389

ఓ శుభ ముహూర్తాన కాయలు వచ్చాయి. వాట్సాప్ లో అందరికీ ఫోటోలు పెట్టి హడావిడి చేసాను. ఓ రెండు రోజులు ఆగి వంకాయలు కూడా కలిపి కూర చేసాను. కూరంతా కటిక చేదు 😦 . చేదు వచ్చినవి వంకాయలా లేక చిక్కుడు కాయలా అనేది అర్ధం కాలేదు. ఇక అక్టోబర్ నెల వచ్చేసరికి చిక్కుడు పాదు సగం deck ని ఆక్రమించేసింది. ఇక చిక్కుడు కాయలు గుత్తులు గుత్తులు గా రావటం మొదలు పెట్టాయి. దసరాల్లో బాలవికాస్ పూజకి విచ్చేసిన వారందరూ ‘ఇంత బాగా ఎలా పెంచారు’ అని నన్ను tips కూడా అడిగేసారు 😀. వాళ్ళకి నెమ్మదిగా విషయం చెప్పా. కాయలు రూపురేఖలు బావున్నా కటిక చేదు అని. ఎవరూ నమ్మలేదు. ‘కనరెక్కిన వంకాయలతో కలిపి ఉంటావు అందుకే చేదు’ అంటూ ఓ ఇద్దరు కోసుకెళ్ళారు కూడా. కూర చేసి, వచ్చిన result చెప్పారు ‘చేదుగానే ఉందీ’ అంటూ. అంత కాపు పడెయ్యలేక పులుసుబెల్లం పెట్టిన కూర కూడా చేసాను. అదేం కాయో కానీ, అయినా చేదు కొంచెం కూడా విరగలేదు. పక్కన కాకరకాయ పాదు కూడా వేయటం వలన చేదు వచ్చిందా అన్న పిచ్చి సందేహం కూడా వచ్చేసింది. తరవాత వెతకగా వెతకగా గూగులమ్మ చెప్పింది కొన్ని ‘Lima beans’ అని చిక్కుడు కాయలు ఉంటాయి. అవి చేదుగా ఉంటాయి అని. నిజమో కాదో తెలీదు మరి !!

ఇదిలా ఉండగా, ఇంత పెద్ద పాదు చూసి చక్కగా దాని కింద పడుకోవచ్చని ఓరోజు ఓ సర్పరాజం గారు అతిథి గా వేంచేశారు. వెంటనే పాదు మొత్తం మా గడ్డికోసే అబ్బాయితో పీకించేసాం. ఇక పొరపాటున కూడా చిక్కుడు పెంచకూడదని నాకు కఠినమైన ఆజ్ఞలు జారీ అయ్యాయి.

అదండీ చిక్కుడు పాదు కథ.

కథలు చదవాలా ? భాగం -2

మొదటి భాగం  ఇక్కడ

ఈ కథలు, పుస్తకపఠనం  నేపథ్యంలో  ముచ్చటగా మూడు  విషయాలు చెబుతాను:

ఒకటి :

మా అమ్మాయిలు ఎలిమెంటరీ బడిలో ఉన్నపుడు, వారానికి మూడు రోజులు/రోజుకో రెండు గంటల దాకా వాళ్ళ బడి గ్రంథాలయం లో వాలంటీర్ గా చేసేదాన్ని. నా పని ఏంటంటే పిల్లలు వెనక్కి తిరిగి ఇచ్చేసిన పుస్తకాలూ, ఆయా వర్గాల పుస్తకాలలో సర్ది పెట్టడం. ఇది వరకు నా టపా లోనే చెప్పాకదా అమెరికాలో పుస్తకాల గురించి 🙂 . అలా  సర్దే సమయంలో పిల్లలు లైబ్రరీ తరగతికి వచ్చేవారు.  అప్పుడు ఆ లైబ్రేరియన్, పిల్లల్ని కూర్చోబెట్టి ఓ పుస్తకం చదివేవారు . తర్వాత పిల్లలు వాళ్ళకి కావాల్సిన పుస్తకాలూ తీసుకుని వెళ్లేవారు.  ఆ లైబ్రేరియన్ చదివే విధానం చూస్తే నాకే చిన్నపిల్లనై అక్కడ కూర్చోవాలని అనిపించేది. ఇంకా ఆవిడ ప్రత్యేకత ఏంటంటే కథ చదివాకా గిటార్ వాయిస్తూ పాట కూడా పాడేది. పిల్లలు పుస్తకాలు  ఏం  తీసుకోవాలా అని సందిగ్ధంలో ఉన్నపుడు, వాళ్ళు  ఏవో ఒక పుస్తకాలూ తీసుకెళ్లకుండా, ‘ఇది కావాలా ? ఈ కథ  ఇలా భలేగా  ఉంటుంది చూడు’ అంటూ రకరకాల పుస్తకాలూ తీసి చూపించేవారు. ఆవిడ  చెప్పే విధానం చూసి వాళ్ళు వెంటనే తీసేసుకునే వారు. ఆవిడ ఉద్యోగం ఏదో  భుక్తికోసం అన్నట్లు కాక, పిల్లలతో కలిసిపోయి చేయడం చూస్తుంటే భలే ఆశ్చర్యంగా అనిపించేది.   

రెండు:

మంచి పుస్తకం :

అమెరికాలో పిల్లలకోసం(ముఖ్యం గా 3-5 ఏళ్ళ వయసులో వారికి) అందంగా , ఆకర్షణీయంగా ఉండే పుస్తకాలూ ఉన్నట్లు,  తెలుగులో కూడా ఉంటే ఎంత బావుంటుందో అనుకునేదాన్ని. 2005లో అనుకుంటాను. హైదరాబాద్  లో , విజయవాడ లో  పుస్తకాల కొట్లు వెతికినా అటువంటి పుస్తకాలు దొరకలేదు.  దొరికిన వాటినే  మా అమ్మాయిలు చదివేవారు . తరువాత 2008లో హైదరాబాద్  దోమలగూడా  రామకృష్ణమఠం లో TTD  వారిచే ఆంగ్లం లో ప్రచురించబడ్డ  పిల్లల పుస్తకాలూ కనిపించాయి. అన్నీ కొనేసాను. మా పెద్దమ్మాయికి పురాణాలూ, వివేకానందుడు , రామకృష్ణ పరమహంస కథలు లాంటివి అన్నీ  తెలిసాయి అంటే రామకృష్ణమఠం, TTD వారి ధర్మమే అని చెప్పచ్చు.  

ఈ మధ్య నవంబరులో భారతదేశం వెళ్లేముందు మా మనబడి కేంద్రం నిర్వాహకులు ఫోన్ చేసి,  ‘ మీరు హైదరాబాద్ వెళతారు కదా. మన మనబడి గ్రంథాలయానికి పుస్తకాలూ కొన్ని చెప్తాను. పట్టుకురాగలరా ?’ అని అడిగారు. అటువంటి పనులు అంటే మహాఇష్టం కాబట్టి  వెంటనే ఒప్పేసుకున్నాను. వారు ఆ ప్రచురణకర్తల చిరునామా ఇచ్చారు. ఆ చిరునామా చూస్తే మా అమ్మ గారింటికి నడచి వెళ్లగలిగే దూరంలో ఉంది.

భారతదేశం వెళ్ళాక, ఓ రోజు పొద్దున్నే వారి దగ్గరికి వెళ్ళాను. వారి టీం సభ్యుల పేర్లు సురేష్ గారు & భాగ్యలక్ష్మి గారు. నాకు వారి గురించి ఏమీ తెలీదు. ఒక ఇంట్లో వారు ఈ పుస్తకాలని విక్రయిస్తారు. చిన్న చిన్న పుస్తకాలూ &  వాటిల్లో  అందమైన రంగు రంగుల బొమ్మలతో కథలు  ఎంత ఆకర్షణీయంగా & చక్కగా ఉన్నాయో చెప్పలేను. కొన్ని Bilingual పుస్తకాలూ ఉన్నాయి. అవి విదేశాలలో తెలుగు నేర్చుకోవాలనే పిల్లలకి బాగా ఉపయోగ పడతాయి.

 తీసుకెళ్ళే లగేజీ సరిపోతుందో లేదో అని సందేహించాను, కానీ ఉన్న పుస్తకాలన్నీ కొనేయాలి అన్నంత బావున్నాయి!! ఆ పుస్తకం పేపర్ నాణ్యత, ధర చూస్తే వెంటనే అర్థమయిపోతుంది వారు ఈ పని ఏదో  లాభాపేక్ష కోసం చేయటం లేదు అని.  ఆత్రంగా చాలా మటుకు కొనేసాను. ఇంటికి వెళ్ళాక తక్కువగా ఉన్నాయేమో అనిపించింది. మళ్ళీ  వెళ్ళి  ఇంకొన్ని కొన్నాను.  కానీ పెట్టెల బరువు ఎక్కువయ్యి వదిలి వేసి రావాల్సి వచ్చింది.  ఇక అమెరికాకి  రాగానే,  మొదటి త్రైమాసికం పరీక్ష పెట్టాను. పరీక్ష అయిపోయి పేపరు ఇచ్చేసిన పిల్లలు అల్లరి చేయడం మొదలు పెట్టారు. నెమ్మదిగా ఈ పుస్తకాలూ ఓ రెండు తీసి బయట పెట్టాను.  అందులో ఒకటి ‘కోటయ్య కట్టిన ఇల్లు’ . అంతే ఒక్కొక్కరూ దాని చుట్టూ జేరి చదవటం మొదలు పెట్టారు.  అంటే అర్ధమయ్యింది కదా వారి పుస్తకాలూ ఎంత బావున్నాయో !!

వారి వెబ్సైటు ఇదిగో :

http://manchipustakam.in/

పుస్తకాలూ కూడా చాలా తక్కువ ధరలోనే ఉన్నాయి. కొన్ని పుస్తకాలైతే  ఒక్కొక్కటీ   20/- రూపాయలు మాత్రమే. పిల్లల పుట్టినరోజులకి return గిఫ్ట్ గా కూడా ఇవ్వవచ్చు.  వీరు set గా కూడా అమ్ముతున్నారు. వాటిని ఎవరికైనా బహుమతులు గా కూడా ఇవ్వవచ్చు. మా తరగతిలో దాదాపు 15 మంది పిల్లలకి ఒక్కొక్కరికీ  రెండు పుస్తకాలూ, మా గ్రంథాలయానికి ఓ పాతిక పుస్తకాలూ , ఇంకా ఆత్రం కొద్దీ కొని వదిలేసిన పుస్తకాలూ అన్నీ  కలిపితే ఓ చీర ఖరీదు కూడా కాలేదు.  

తెలుగు భాషని  భావి తరాలకి అందించడానికి ఇటువంటి వారు చేసే కృషిని  ప్రోత్సాహించండి.

మూడు :

చల్లా  ఉమా గాయత్రి గారు:

ఈవిడ కూడా పిల్లల కోసం చాలా ఆకర్షణీయం గా పుస్తకాలూ వ్రాసారు. ఎంత బావున్నాయో  ఈ లంకెలో కనిపిస్తాయి చూడండి.  

https://naatelugupustakaalu.wordpress.com/

వీరి పుస్తకాలూ కూడా తెచ్చుకుందాం అనుకున్నాను. కానీ చెప్పాను  కదా. ఆ పెట్టెల్లో ఏం  పెట్టానో తెలీదు కానీ బరువెక్కిపోయాయి. ఇక్కడకి రాగానే, మా మనబడి గ్రంధాలయంలోనే  దర్శనమిచ్చాయి.  నేను చూస్తుంటే ‘అవి కూడా ఈ మధ్యనే వచ్చాయండీ. బావున్నాయి కదా? ’ అన్నారు మా గ్రంధాలయ నిర్వాహకురాలు.
‘కథలు చదవాలా’ అన్న ప్రశ్న నన్ను ఎందుకు ఇంత ఆలోచింప చేసిందో,  పైన చెప్పిన మూడు విషయాలలో వారిని గురించి చెప్పాక అందరికీ  అర్ధమయ్యిందనే అనుకుంటాను.

కథలు చదవాలా ? భాగం -1

మన బడి మొదటి త్రైమాసికం పరీక్ష  రెండు రోజులుండగా….  ఫోన్లో సమావేశం.. పరీక్ష  గురించి ప్రశ్నోత్తరాల కార్యక్రమం. అప్పుడే భారతదేశం నుండీ విమానం దిగానేమో!! ఏ పని చేయబుద్ధి కాక, తెచ్చిన పెట్టెలలో వస్తువులు చూస్తూ, చూపిస్తూ, మధ్య మధ్యలో సర్దుతూ,  తల్లితండ్రులు వేస్తున్న ప్రశ్నలు వింటున్నాను.  ‘పరీక్షలో, మొదటి త్రైమాసికం పాఠ్యపుస్తకం లోని కథలలో నుంచి  ప్రశ్నలు అడుగుతారు  అని చెబుతున్నారు. అన్ని కథలు గుర్తుంచుకోవడం అంటే కష్టం కదండీ. ఇప్పుడు ఆ కథలన్నీ చదవాలా ?’ అన్న ఒక  ప్రశ్న బాగా గుర్తుండిపోయింది. సమాధానం ఏంటో వినలేదు నేను. ముందస్తుగా,  ఆ ప్రశ్న నేను చెప్పే తరగతి తల్లితండ్రులు నుంచీ కాకపోవడంతో కాస్త సంబరపడ్డాను.

వేసిన ప్రశ్న తప్పు అనట్లేదు. తల్లితండ్రులు తెలుగు తరగతికోసం వారానికి మూడు గంటల సమయాన్ని కేటాయించడమే ఎక్కువ.  పిల్లలతో పరీక్షల కోసం చదివించడం  &  వ్రాయించడం  అనేది ఇంకా ఎక్కువ. అలాంటప్పుడు కథలు చదివించడం అనేది చాలా ఎక్కువ కాబట్టి అటువంటివి ఆశించకూడదు. కానీ ఆ ఒక్క ప్రశ్న, మన జీవితాలు మనం ఎంత ‘task  oriented ‘ గా మార్చుకుంటున్నాము అనడానికి  కేవలం ఒక చిన్న ఉదాహరణ మాత్రమే!!

అమెరికాలో రోజూ పడుకునేముందు  పిల్లలకి కథలు చదవండీ  అని చెప్తారు. రోజుకి ఒక్క 10 నిముషాలు చాలు, ఒక  కథ చదివి వారితో చర్చించడానికి.  అదే తెలుగే కావచ్చు. ఇంకే  భాషయినా కావచ్చు. కథలు చదువుతున్నపుడు ఎన్ని కబుర్లు చెప్తారో. అదీ పది పన్నెండేళ్ళ వయసు వచ్చేవరకూ మాత్రమే!!  తర్వాత మనం కథ చదువుతాం వినండీ  అన్నా కూర్చునే తీరిక & సమయమూ వారికీ ఉండవు . కానీ వారితో కూర్చుని పుస్తకపఠనం చేయడం అనేది ఒక విత్తనం నాటడంలాంటిది. ఒక చక్కటి చిన్నప్పటి  జ్ఞాపకంగా మిగిలిపోతుంది.  పొద్దున్న లేచినప్పటినుంచీ ఉరుకులు పరుగులు పెట్టే  జీవితాలకి  పుస్తకపఠనం అనేది పిల్లలతో సమయం గడపడానికి  & తల్లితండ్రులతో  బంధం ఏర్పడడానికి  ఒక సులువైన మార్గం. అలా అని  ప్రతీ కథా, ప్రతీ పుస్తకము వారితో కూర్చుని చదివే సమయం ఉండకపోవచ్చు. కానీ కొంత సమయం తీసుకుని ఒకసారి అలవాటు చేయాలి. అంటే రుచి చూపించి వదిలేయాలి.  ఆ అలవాటే వాళ్ళంతట వాళ్ళే అల్లుకుపోయేలా చేసి నెమ్మదిగా భాష మీద ఆసక్తి కలిగిస్తుంది.

ఇక తెలుగు నేర్పించడం అన్న విషయానికి వస్తే  –  లెక్కలు, సైన్స్ అంటే నేర్చుకోకపోతే జీవితంలో భుక్తి గడవదు కాబట్టి, పిల్లలని చెవులు పిండయినా ఎలాగో అలా నేర్పిస్తాం. కానీ తెలుగు అలా కాదు కదా. సరదా కోసం నేర్చుకుంటున్నది. అది నేర్చుకోవడం ఒక పెద్ద పని అనుకుని, పిల్లల మీద ఒత్తిడి పెడితే, వాళ్ళు నేర్చుకోరు  సరికదా తెలుగు అంటే  విముఖత పెరుగుతుంది.  భోజనాల సమయం లో తెలుగులో మాట్లాడాలి అనే నియమం పెట్టుకోవడం, కార్ లో వెళ్ళేటపుడు words building  లాంటి ఆటలు ఆడటం, చిన్న చిన్న flash  cards  చేయటం వంటి చిన్న పనులతో వాళ్ళకి ఆసక్తి పెంచవచ్చు.  ఇది వరకు ‘జోడించు’ అనే ఆట గురించి ఒక టపా పెట్టాను. అటువంటి ఆటలు ఆడటం!! తెలుగనే కాదు  అది ఏ  భాష అయినా, ఏ కళ  అయినా కావచ్చు. తెలుగు నేర్చుకోవడం, శ్లోక/ బాలవికాస్  లాంటి  తరగతులు (activities) పిల్లలకి సరదాగా ఒక ఆట విడుపులాగా ఉండాలి.  మన సంగతే తీసుకుంటే, ఎంత పెద్ద  చదువులయినా చదివి ఉండచ్చు. తెలుగు గురువులని మాత్రం ఎప్పుడూ మర్చిపోము. ఎందుకంటే ఆ తరగతి ఎప్పుడూ  ఒక ‘break ‘ లాగా ఉండేది.

రెండవ భాగం  ఇక్కడ

తెలుగు సభలట…

వెంకయ్య నాయుడుగారు  ప్రపంచ తెలుగు మహాసభల  సందర్బంగా  కొన్ని విషయాలు స్పష్టంగా చెప్పారు !!అవి విన్నాకా నాకు కొన్ని విషయాలు స్ఫురించాయి.

హైదరాబాద్ రాష్ట్రం భారతదేశంలో విలీనం కాకముందు నైజాం  పాలనలో ఉండేది. ఆ రోజుల్లో మా ముత్తాత గారు, (అంటే మా నానమ్మ తండ్రి గారు)  హైదరాబాద్ మహబూబ్ కాలేజీ లో పని చేసేవారు.  నైజాం  కొలువు కాబట్టి ఆంధ్రా వాళ్ళలాగా పంచె కట్టుకునేవారు వారు కాదుట. అదొక నియమం !!  అంటే వీళ్ళ కట్టుబొట్టూ  నిజాం  వారి సంప్రదాయంలో ఉండాలి అన్నది నియమం !!  మా నాన్నగారు పుట్టే సమయానికి హైదరాబాద్లో రజాకార్ల గొడవలతో అల్లకల్లోలంగా ఉండేదిట. ఆడవారికి భద్రత అనేది చాలా భయంకరంగా ఉండింది అని చెబుతుంటుంది మా నానమ్మ !!  అందుకని  మా ముత్తాతగారు ఈవిడ పురిటి సమయానికి అప్పటికప్పుడు ఇంట్లో  వారందరినీ  రైలులో ఆంధ్రా కి పంపేసారుట. ఇవి ఆరోజున నైజాం  వారి పాలనలో సామాన్య ప్రజలు పడ్డ కొన్ని బాధలు !!

నైజాం ప్రభువు పాలనలో  ‘తెలుగు’ , ‘ఆంధ్ర’ అలాంటి  పదాలు వినపడకూడదు కూడా. వాటిని గురించిన సభలు కూడా పెట్టకూడదు. అంతటా కూడా ఉర్దూనే !! ప్రజలు మాట్లాడే భాష తెలుగు. మాధ్యమం మాత్రం ఉర్దూ!! ఆనాడు ఆ ఆంక్షలకి తలవంచుతూనే, సభలు పెట్టి, శ్రీకృష్ణ దేవరాయ భాషా నిలయం లాంటివి ఎన్నో స్థాపించి తెలుగు భాషని రక్షించిన వారి గురించి చెప్పాలంటే బోలెడంత !!  నిజాం  పాలన ఎటువంటిదో పైన చెప్పాను  కదా!! అంటే ఇటువంటి వారు తెలుగు  భాష కోసం ఆ రోజుల్లో ఎంత risk  తీసుకుని ఉంటారో ఆలోచించండి !! ఆంధ్రా నుంచి వచ్చామా, తెలంగాణా నుంచి వచ్చామా అన్న ప్రశ్న లేదు.

దాదాపు 80 ఏళ్ళ క్రిందట  ‘బాలికలు కూడా చదువుకోవాలి’ అంటూ తెలంగాణా రాజధాని హైదరాబాద్ లో నారాయణ గూడ లో  స్థాపింపబడిన మాడపాటి హనుమంతరావు గారి బడిలో పైసా ఖర్చు   లేకుండా చదువుకున్న ‘మాడపాటి అమ్మాయి’ ని నేను ( అక్క కి  సంవత్సరానికి 20/- రూపాయలు. చెల్లి కూడా అక్కడే చదివితే  10/- రూపాయలు !!).  నాకు , మా అక్కకే  కాదు కొన్ని వేల మంది స్త్రీలకి విద్యాదానం చేసింది ఆ బడి!! ఇంజినీర్లు ఉన్నారు, డాక్టర్లు ఉన్నారు !!   

కొంతమంది,  వారు చేసేపని నిశ్శబ్దంగా చేసుకుంటూ పోతుంటారు. కీర్తికండూతి అనేది వారికి  తెలీదు. అటువంటి వారిలో పద్మభూషణ్ ఆంధ్ర పితామహ  మా మాడపాటి హనుమంతరావు తాత గారు ఒకరు !!  

ఆ నాటి హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో తెలుగు సేవ చేసిన  ఇటువంటి మహనీయుల(గురువుల) గురించి, తెలంగాణా ముఖ్యమంత్రి ఈనాటి ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలో  ఒక్క మాట కూడా ప్రస్తావించకపోవడం  చాలా శోచనీయం !!

ప్రియవ్రతుడు -క్రౌంచ ద్వీపం

ఈ మధ్య భాగవతం వింటూ  ఒక విషయాన్నీ గమినించి, నేను ముఖ పుస్తకంలో  ఒక టపా వ్రాసాను. అదే ఇది :

మా అమెరికా లో సంకల్పం – క్రౌంచ ద్వీపే , రమణక వర్షే – అంటూ చెప్పుకుంటాం.  ప్రపంచానికి ‘అమెరికా ఖండం అనేది ఒకటి ఉంది’ అని కొలంబస్ కదా చాటి చెప్పాడు!! మరి ఈ క్రౌంచ ద్వీపం అనేది  ఎక్కడనుంచీ వచ్చింది? మన వాళ్ళు ఈ పదం బావుంది అని చెప్పుకుంటున్నారా సంకల్పంలో ? కాదుగా !! భాగవతంలో ప్రియవ్రతుడి కథ వింటే/చదివితే క్రౌంచ ద్వీపం ఎక్కడ నుంచీ వచ్చిందో తెలుస్తుంది. ప్రియవ్రతుడు గృహస్థాశ్రమం అనేది ఎంత గొప్పదో నిరూపించడానికి ఏడు  రోజులలో మేరు పర్వతం చుట్టూ భూప్రదక్షిణం చేసాడుట. ఆ రధపు జాడల వలన ఏడు సముద్రాలూ, ఏడు ద్వీపాలు ఏర్పడ్డాయిట. అంటే లెక్క ప్రకారం ఈ మేరు పర్వతం అనేది  ఎక్కడో భూమధ్య భాగం లో ఉండాలి. నాకు వెంటనే గుర్తొచ్చింది ‘కౌముది’ లో చదివిన గొల్లపూడి వారి వ్యాసం ‘టాంజినియా ట్రావెలాగ్ ‘.  Tanzania లో ఒక పర్వతం ఉంది. దాని పేరు మౌంట్ మేరు. భూమధ్యరేఖ కి సరిగ్గా 200 మైళ్ళ దూరం లో ఉంది ఆ పర్వతం!!

చిన్నపుడు మనం  సాంఘిక శాస్త్రం లో చదువుకున్నాము. అమెరికా వచ్చాక మా పిల్లలకి కూడా  చెప్పాను ” There are seven continents in the world ” అని. Seven  continents  అంటే  సప్త ద్వీపాలు.  ఎవరు చెప్పారు ఇవన్నీ పుక్కిటి పురాణాలూ అని? వ్యాసుల వారు కాలక్షేపం కోసమో, సాహిత్య అవార్డుల కోసమో, ఫేస్బుక్/వాట్సాప్ లో లైక్ ల కోసమో ,TRP రేటింగ్ కోసమో వ్రాసుకోలేదు ఈ కథలన్నీ!!

 

ఒక Ipad కథ

క్రిందటి శనివారం మా దగ్గర ఉన్న గుళ్లో హైదరాబాద్ బ్రదర్స్ లో ఒకరైన శ్రీ శేషాచారి గారి కచేరి. నిజం చెప్పాలంటే వాళ్ళ కచేరీలకి నేను ఎప్పుడూ వెళ్ళలేదు. యూట్యూబ్ లోనూ వినలేదు. వాళ్ళు ఎలా పాడతారు అన్నది zero knowledge నాకు. ఓ మూడు గంటల సేపు జరిగిన ఆ కచేరీలో ఆయన పాడిన మొదటి రెండు పాటలు తెలుసు. మిగిలినవి తెలీదు. ఒకటో రెండో తప్ప రాగాలు గుర్తు పట్టడం రాదు నాకు. నాతో పాటు కచేరి కోసం వచ్చిన మా అమ్మాయి ముందుకి వెళ్లి వేరే పిల్లలతో కూర్చుంది. పొద్దున్నే లేచి అలసిపోయానో ఏమో నిద్ర ముంచుకుని వచ్చేస్తోంది. నిద్రపోతే అంత పెద్ద విద్వాంసుడిని అవమానించడం కాక ఏంటి అని ఆపుకోడానికి శతవిధాలా ప్రయత్నాలు చేస్తున్నాను. చుట్టుపక్కల అందర్నీ గమనించడం మొదలు పెట్టాను. మా అమ్మాయికి దగ్గర్లో వయోలిన్ వాయించడం వచ్చిన ఓ ముగ్గురు హై స్కూల్ పిల్లలు కూర్చున్నారు. శేషాచారిగారు కృతి మొదలు పెట్టిపెట్టగానే ఏ రాగమో, ఏ కృతో guess చేయడం మొదలు పెట్టారు వాళ్ళు. వారి guess correct అవ్వగానే నవ్వుకుంటూ నెమ్మదిగా high -five ఇచ్చుకుంటున్నారు. వచ్చిన సంగీతరసికులు తాళం వేస్తూ, బుర్ర ఊపేస్తూ అందులో తేలియాడిపోతున్నారు.

నా పక్కన ఓ పిల్లవాడు కూర్చున్నాడు.వయసు పది- పన్నెండేళ్ళ లోపు ఉండచ్చు. చేతిలో Ipad పట్టుకున్నాడు. కాసేపు కుర్చీ కింద పెడ్తున్నాడు. కాసేపు ఒళ్ళో పెట్టుకుంటున్నాడు. కాసేపు ఆడుతున్నాడు. నిజంగా ఈ electronic gadget లు వచ్చి ప్రపంచాన్ని ఎంత నాశనం చేశాయా అనుకుని తిట్టుకుంటూ నా iphone లోవాట్సాప్ చూసుకోవడం మొదలు పెట్టాను. వాడు మళ్ళీ కుర్చీ కింద పెట్టిన ipad తీసాడు. ఏం ఆట ఆడుతున్నాడా అని తొంగి చూసాను. Notes లో ఏదో వ్రాసుకుంటున్నాడు. పక్కన వాళ్ళ నాన్నగారు అనుకుంటాను. ‘తప్పు వ్రాసావు’ అంటూ ఆయన ipad తీసుకుని ఆయన వ్రాసారు. కుతూహలం తట్టుకోలేక ఏంటా అని మళ్ళీ ఇంకోసారి చూసాను(లా చూడకూడదు. కానీ ఎవరో ఒప్పుకోరుగా 🙂 ) . (అలా చూడకూడదు. కానీ ఎవరో ఒప్పుకోరుగా 🙂 ) . ఏం చేస్తున్నాడో తెలుసా ?? కచేరిలో ఆయన పాడుతున్న కృతులన్నీ ఒక list లాగా వ్రాసుకున్నాడు ఆ అబ్బాయి. మూడు గంటల కచేరి, 12 ఏళ్ళ లోపు వయసు, చేతిలో ipad – ఇంద్రియ నిగ్రహం అంటే ఏంటో ఏ పురాణం చదవకుండానే/వినకుండానే ఆ కాసేపట్లో నేర్చేసుకున్నాను. సరుకుల జాబితా కోసం iphone లో notes తెరిచినపుడల్లా ఆ అబ్బాయే గుర్తొస్తున్నాడు 🙂